Những quy tắc vàng để xây dựng chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng

Nhận biết trẻ bị suy dinh dưỡng
Làm thế nào để nhận biết trẻ bị suy dinh dưỡng là thắc mắc của rất nhiều bậc cha mẹ. Theo chuyên gia, cha mẹ có thể dựa vào biểu hiện về thể chất để nhận biết xem con em mình có đang bị suy dinh dưỡng hay không.

Trẻ nhỏ bị suy dinh dưỡng thường chậm tăng cân

Đa số các bé suy dinh dưỡng thường có những biểu hiện như: sụt cân nhanh, chậm phát triển, sức đề kháng kém dẫn tới mắc nhiều chứng bệnh. Các chi tiết như sau:

  • Các bé từ sơ sinh tới 5 tuổi thường tăng cân nhanh. Tuy nhiên, em bé suy dinh dưỡng thường không tăng cân, thậm chí có thể sụt cân nhanh chóng.
  • Các bé suy dinh dưỡng thường có cơ thể không tròn trịa. Họ gầy, thịt nhão chứ không săn chắc.
  • Da trẻ xanh xao, tái nhợt, tóc có thể dễ dàng gãy rụng, khó mọc thêm.
  • Khả năng ăn uống kém, biếng ăn và có thể mắc chứng rối loạn tiêu hóa.
  • Đi đại tiện ra phân sống và thường xuyên bị tiêu chảy.

Bên cạnh đó, một số bé bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng có thể xuất hiện các biểu hiện như: quáng gà, mờ mắt, khô giác mạc, cơ thể bị phù; chức năng hoạt động của não bộ bị ảnh hưởng.

Nguyên tắc vàng trong chế độ ăn của trẻ bị suy dinh dưỡng

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng là vấn đề quan trọng mà bất kỳ cha mẹ nào cũng cần biết. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nguyên tắc chung khi lên thực đơn cho các bé thuộc nhóm này là cố gắng tăng năng lượng và tăng chất dinh dưỡng trong mỗi bữa ăn.

Lượng chất dinh dưỡng cần thiết sẽ phải căn cứ vào lứa tuổi và mức độ dung nạp của trẻ. Dưới đây là những nguyên tắc cơ bản về việc trẻ suy dinh dưỡng cần bổ sung gì.

Nấu đặc

Kinh nghiệm từ khi trẻ bắt đầu ăn dặm, cha mẹ nên cho bé sử dụng các loại thức ăn từ loãng tới khi đặc dần. Việc nấu loãng, nhiều nước sẽ khiến năng lượng được hấp thu vào cơ thể bé thấp đi. Lý do là khi ăn dạ dày bé bị đầy bởi nước và khó có thể chứa thêm, ngay cả khi bữa ăn đó chưa đủ năng lượng.

Trẻ nhỏ từ 6 đến 9 tháng tuổi nên được ăn 2 bát bột khuấy đặc mỗi ngày

Thời điểm bé từ 6 – 9 tháng, mỗi ngày cha mẹ nên cho trẻ ăn thêm 2 bát bột khuấy đặc. Mỗi bát cần phải có đủ 4 nhóm chất bao gồm: rau, dầu, đạm, bột. Với các bé có biểu hiện khó tiêu, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng men amylase hoặc neopeptin. Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý sử dụng và cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Tăng bữa ăn

Thêm một nguyên tắc nữa trong chế độ dinh dưỡng cho trẻ còi cọc là hãy tăng số lượng bữa ăn trong ngày. Thay vì cho bé ăn 3 bữa/ngày, cha mẹ có thể thực hiện 5 – 6 bữa/ngày. Các bữa phụ cho trẻ ăn thêm nên sử dụng sữa, sữa chua hay chuối và chỉ dùng 1 nửa theo lượng thông thường. Đây là cách để trẻ bớt chán ăn.

Lưu ý là cha mẹ không nên ép bé ăn quá nhiều khi đã chán. Nếu làm thế, bé có thể nôn trớ, dẫn tới tình trạng sợ ăn và biếng ăn sau này. Đặc biệt, các trẻ suy dinh dưỡng có thể tăng thêm một cữ sữa vào buổi tối.

Trong chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng, cha mẹ không nên để trẻ uống các loại nước trái cây trước khi ăn

Tăng dầu mỡ và thực phẩm giàu năng lượng

Thức ăn cho trẻ còi xương suy dinh dưỡng nên tăng dầu mỡ và chọn lựa các loại giàu năng lượng. Lý do là dầu mỡ có thể cung cấp năng lượng gấp đôi so với chất đạm và chất bột. Vì thế, mẹ có thể cho dầu mỡ quấy vào bột cháo hoặc thêm một lượng dầu mỡ vào rau xào, nước canh để tăng năng lượng cho bữa ăn của bé.

Bên cạnh đó, lượng chất dầu cũng sẽ làm cho chén bột trở nên mềm và dễ ăn hơn. Trong chế độ ăn dinh dưỡng, ngoài cháo, bột, cần bổ sung thêm các loại thực phẩm giàu năng lượng như thức ăn giàu protein từ thịt, trứng, sữa và giàu vitamin từ quả tươi và rau xanh.

Sữa mẹ là thức ăn lý tưởng nhất cho trẻ

Trong chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng, sữa mẹ là vấn đề được đặc biệt lưu ý. Chuyên gia cho rằng sữa mẹ là thức ăn lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh. Lý do là bởi nguồn sữa mẹ có công thức độc đáo, đảm bảo cân bằng về mặt dinh dưỡng với cơ thể.

Bên cạnh đó, thành phần các chất dinh dưỡng có trong sữa mẹ thường thay đổi để phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của bé. Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tiên sau sinh sẽ giúp cải thiện tình trạng sức khỏe và phát triển của bé.

Sau khi sinh, không nên cai sữa trẻ quá sớm. Trẻ từ 1 đến 2 tuổi bên cạnh việc bú mẹ nên ăn thêm 4 bữa mỗi ngày. Với trẻ từ 3 – 5 tuổi không bú mẹ, có thể ăn từ 5 – 6 bữa trong ngày.

Bổ sung vi chất dinh dưỡng cần thiết cho bé

Thêm một nguyên tắc nữa cha mẹ cần quan tâm khi xây dựng chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng đó là hãy cố gắng bổ sung các vitamin và muối khoáng cho bé. Cha mẹ có thể lắng nghe tư vấn của các bác sĩ khoa dinh dưỡng để chọn lựa được loại vi chất phù hợp với tình trạng hiện tại của con mình.

Các vi chất cần thiết nhất đối với sự phát triển của trẻ bao gồm canxi, kẽm, vitamin D, A,… Hãy lưu ý là tham khảo tư vấn của bác sĩ trước khi sử dụng, vì nếu sử dụng không đúng cách, dư thừa các chất cũng sẽ gây ra hậu quả không tốt với sức khỏe của trẻ.

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng thấp còi

Suy dinh dưỡng thấp còi là tình trạng trẻ nhỏ có cân nặng, chiều cao thấp hơn so với mức chuẩn. Tình trạng này thường xảy ra ở những bé dưới 3 tuổi do quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng không đạt yêu cầu. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ thấp còi cần được xây dựng theo các giai đoạn, cụ thể như sau.

Giai đoạn bào thai

Giai đoạn bào thai, dinh dưỡng của bé được truyền từ người mẹ. Chính vì thế, mẹ bầu cần chú ý bổ sung các thực phẩm giàu dưỡng chất và vitamin.

  • Mẹ bầu nên bổ sung sắt và acid folic trong thai kỳ.
  • Với mẹ bầu thiếu canxi, cần bổ sung thêm viên uống canxi hoặc các thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, chế phẩm từ sữa,…
  • Nên sử dụng muối i ốt để chế biến thức ăn cho mẹ bầu.
  • Sau khi sinh, nên cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tiên.
  • Thời gian cho bé bú, mẹ cần tiếp tục ăn uống đủ chất dinh dưỡng.

Giai đoạn trẻ từ 0 – 2 tuổi

Xây dựng chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng thấp còi giai đoạn từ 0 đến 2 tuổi nên chú ý các vấn đề sau:

  • Nên tăng số bữa ăn và lượng thức ăn của trẻ theo độ tuổi: Từ 5 – 6 tháng tuổi nên cho bé ăn thêm 1 bữa bột loãng trong ngày. Tiếp theo từ 7 – 9 tháng tuổi cần cho bé ăn thêm từ 2 – 3 bữa cháo trong ngày. Trẻ từ 10 – 12 tháng tuổi cần ăn 3 – 4 bữa cháo trong ngày. Trẻ đã trên 1 tuổi nên ăn 4 bữa mỗi ngày.
  • Cha mẹ nên duy trì thêm lượng sữa mỗi ngày cho bé để đảm bảo đủ dinh dưỡng.
  • Mỗi bữa ăn của bé nên có đầy đủ các nhóm dinh dưỡng từ rau củ, tinh bột, dầu mỡ và đạm.
  • Chú ý bổ sung vào chế độ ăn của bé các thực phẩm giàu canxi như cua, đậu, tôm, giàu vitamin A và bổ sung thêm kẽm dự phòng.

Giai đoạn tuổi tiền dậy thì và dậy thì
Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng thấp còi giai đoạn tuổi tiền dậy thì và dậy thì cần căn cứ vào năng lượng của bé ở các độ tuổi cụ thể và phân theo giới tính. Trẻ nên được ăn 3 bữa/ngày và mỗi bữa cần phải đầy đủ các dinh dưỡng cần thiết bao gồm:

  • Đạm thực vật và động vật: Đạm chính là nguồn cung cấp protein quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Thành phần này cũng giúp tạo cấu trúc tế bào và tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ.
  • Chất béo: Là một trong những dưỡng chất cần thiết và quan trọng với quá trình tiêu hóa của bé. Đây cũng là nguồn năng lượng để trẻ phát triển thể lực. Cha mẹ cần cân bằng lượng chất béo từ thực vật và động vật trong khẩu phần ăn hàng ngày của bé.
  • Sắt: Nên cho bé sử dụng nhiều loại thực phẩm có lượng sắt dồi dào như thịt bò, tim, trứng, gan, tiết,… hoặc có thể cho bé uống thêm viên sắt để bổ sung lượng sắt cần thiết.
  • Canxi: Thay vì sử dụng các thuốc tăng cân cho trẻ suy dinh dưỡng, hãy chú ý bổ sung lượng canxi cần thiết cho sự phát triển chiều cao của bé. Cha mẹ có thể sử dụng nguồn thực phẩm giàu canxi như sữa, tôm, cua,… hoặc sử dụng các loại viên uống bổ sung canxi.

Bên cạnh đó, hãy thực hiện khẩu phần ăn hợp lý cho bé, bổ sung và cân bằng các loại vitamin A, D, C và kẽm,… Đây là những thành phần rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ.

Trên đây là toàn bộ thông tin cần thiết về chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng. Hy vọng bài viết đã cung cấp những hiểu biết đầy đủ nhất, giúp cha mẹ có kiến thức chăm sóc các bé, nhất là vào những năm đầu đời.

Lê Hoài Nam, tác giả của kidbicals.vn, là người đam mê chia sẻ kiến thức sức khỏe mẹ và bé. Với tầm nhìn chăm sóc gia đình, anh không chỉ là người viết bài mà còn là người hướng dẫn và đồng hành cùng các bậc phụ huynh. Với sự tận tâm và kiến thức chuyên sâu, Lê Hoài Nam mong muốn mang đến cho độc giả những thông tin hữu ích và đáng tin cậy, giúp mọi gia đình phát triển mạnh mẽ và khoẻ mạnh.

Related Posts

Hỗn hợp, chất tinh khiết, dung dịch – Cánh diều: Kiến thức khoa học tự nhiên lớp 6

Hãy cùng tìm hiểu về hỗn hợp, chất tinh khiết và dung dịch trong môn học Khoa học tự nhiên lớp 6. Bài viết này sẽ giúp…

4 Nghiên cứu mới về chất lượng giấc ngủ của sinh viên

4 Nghiên cứu mới về chất lượng giấc ngủ của sinh viên

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta, đặc biệt là đối với sinh viên. Chất lượng giấc ngủ không chỉ ảnh…

Những Bí Mật Về Serum Vitamin C Bị Oxy Hóa

Những Bí Mật Về Serum Vitamin C Bị Oxy Hóa

Serum Vitamin C đã trở thành một loại serum được yêu thích và sử dụng trong chu trình dưỡng da hàng ngày. Tuy nhiên, vấn đề Vitamin…

Ô nhiễm phóng xạ: Nguyên nhân, hậu quả và sự nguy hiểm

Ô nhiễm phóng xạ: Nguyên nhân, hậu quả và sự nguy hiểm

Ô nhiễm phóng xạ là một vấn đề nghiêm trọng gây tác động không chỉ đối với con người mà còn đến môi trường sống. Trong bài…

Bột Vitamin C The Ordinary 100% L Ascorbic Acid Powder 20g: Sản phẩm chăm sóc da hiệu quả từ Little London

Nhắc đến việc chăm sóc da, Vitamin C luôn được biết đến như một thành phần không thể thiếu. Với bột Vitamin C The Ordinary 100% L…

Bồn khuấy trộn chất lỏng, bồn khuấy trộn hóa chất 50L, 200L, 500L

Bồn khuấy trộn chất lỏng – Mang hiệu suất cao đến công việc sản xuất của bạn

Khuấy trộn nguyên liệu là công đoạn quan trọng nhất trong quá trình sản xuất. Thay vì sử dụng phương pháp thủ công mất thời gian và…